Większość szkół na całym świecie musi dostosować sposób nauczania do kształcenia zdalnego lub mieszanego.
Jak lekcje online dla klasy skutecznie
Większość szkół pracuje w trybie stacjonarnym, ale nauczanie zdalne albo hybrydowe potrafi wrócić z dnia na dzień. Warto więc być na nie przygotowanym, a w tym artykule zebraliśmy kilka wskazówek, jak zrobić to dobrze.
Jak przeprowadzić lekcję na odległość dla standardowej klasy na 25-30 osób? Jak efektywne mogą być takie zajęcia? Dzisiaj podzielimy się kilkoma sposobami, które ułatwią Ci organizację takiej formy nauczania i pozwolą obserwować wyniki pracy uczniów. Zapraszamy do lektury!
Oczekiwania od nauczania za pomocą lekcji zdalnych
Każdy nauczyciel zapewne chciałby, żeby lekcje internetowe w jak najmniejszy sposób różniły się od tych standardowych, przeprowadzanych w budynku szkolnym. To naturalne, że prowadzący chciałby zobaczyć i usłyszeć reakcję uczniów. Postęp technologiczny umożliwia wykorzystanie takiego rozwiązania w nauczaniu online. Dzięki temu nauczyciel będzie mógł obserwować, co robi każdy uczeń i kontrolować, czy jest rozproszony przez gry i telefon oraz jak dokładnie słucha nauczyciela.
Prowadzący chciałby być w stanie kontrolować wszystkie dzieci uczestniczące w lekcji online, jednocześnie wyjaśniając materiały do nauki, notując na tablicy i zadając uczniom pytania. Jest to jednak wersja bardzo optymistyczna. Już na standardowej lekcji nieraz trudno jest łączyć ze sobą wszystkie działania, dlatego musimy zdawać sobie sprawę, że nauczanie zdalne stawia przed nami pewne wyzwania.
Co jednak dzieje się w rzeczywistości na zajęciach online?
Rzeczywiście, hybrydowe nauczanie i lekcje zdalne mają wiele plusów, ale i również kilka minusów. Zacznijmy jednak od przyjemnej strony, a następnie omówimy problemy i przedstawimy wskazówki, jak z nimi sobie poradzić.
Wyjątkowa okazja do samodzielnego dostosowania tempa nauki
Ogromną zaletą nauki w domu jest spokój i możliwość dostosowania przestrzeni do własnych potrzeb. Uczeń może wypracować indywidualny rytm pracy i dopasowania go do bieżących obowiązków. Jedni potrzebują więcej czasu na rozwiązywanie równań z matematyki, ale za to szybciej radzą sobie z ćwiczeniem języka angielskiego. Dzięki temu mogą poświęcić zaoszczędzony czas na aktywność fizyczną albo po prostu naukę innych rzeczy. To świetna okazja, żeby przekonać się, ile daje dzień ułożony według własnej decyzji, a nie według dzwonka szkolnego. Taka metoda uczy zarządzania własnym czasem, pokazuje zalety samodzielności oraz pozwala uczniowi dostrzec, ile czasu potrzebuje na dane czynności. To z kolei może się okazać przydatną umiejętnością na przyszłość, ponieważ uczeń będzie potrafił zorganizować produktywnie swój dzień.
Łatwiej jest zaobserwować trudności w nauce u dziecka i podjąć odpowiednie działania
Praca uczniów na specjalnych platformach edukacyjnych w przejrzysty sposób pokazuje, w jakim zakresie dziecko radzi sobie lepiej, a co sprawia mu trudność. Być może dla wielu rodziców będzie to niemałym zaskoczeniem. Pozwoli to poniekąd skonfrontować dotychczasowe rezultaty w nauce swojego dziecka z rzeczywistą sytuacją. Edukacja zdalna jest zatem możliwością skontrolowania postępów w nauce swojej pociechy. Dzięki rozeznaniu w rzeczywistej sytuacji uzyskamy informacje, nad czym warto popracować, a z czym dziecko radzi sobie najlepiej i jakie są jego talenty.
Rodzice mogą również monitorować, czy ich dziecko uważa podczas lekcji, czy jednak jest zajęte graniem na telefonie, rysowaniem albo innymi czynnościami, którymi zajmować się nie powinno. Ty jako nauczyciel możesz z kolei zauważyć, że uczeń jest zupełnie rozproszony i ma wyraźne problemy z koncentracją nawet przez 10 minut. Często może być to objaw poważniejszych problemów zdrowotnych. Właśnie dlatego problematyczne kwestie należy nie tylko zidentyfikować, ale także natychmiast rozwiązać. W przypadku niepokojących objawów możesz poinformować o nich rodziców, którzy powinni podjąć dalsze kroki, na przykład umówić dziecko na wizytę z psychologiem. Więcej informacji znajdziesz we wpisie Nie daj się złapać online.
Zalety, które oferują platformy do webinarów i szkoleń online
- możliwość tworzenia oddzielnych wirtualnych klas do pracy w grupach;
- automatyczne sprawdzanie odpowiedzi, które zostały udzielone w testach;
- możliwość uczestniczenia w lekcji nawet z telefonu komórkowego;
- prosty sposób zaproszenia uczniów i wychowawców oraz możliwość wysyłania przypomnień;
- lekcja może zostać nagrana i przesłana uczniom w celu powtórzenia materiału.
Oczywiście taka forma przeprowadzania lekcji będzie różniła się od tej standardowej, przeprowadzanej w budynku szkoły. Jednak odpowiednie przygotowanie lekcji online, ustalenie zasad i konsekwencja mogą sprawić, że przewyższy ona efektywność zajęć tradycyjnych.
Jak wygląda lekcja zdalna w rzeczywistości?
W rzeczywistości 30-osobowa grupa młodych ludzi łączy się z prowadzącym przy użyciu włączonej kamery i mikrofonu. Zaczyna się i wcale nie jest to lekcja szkolna, tylko hałas, szum i przekrzykiwanie. Wszyscy jednocześnie próbują coś powiedzieć, dodatkowo słychać hałasy w tle (mama woła na obiad, pies szczeka, tata ogląda telewizję). Wszystkie te dźwięki trzeba pomnożyć przez trzydzieści, bo tylu uczestników wydaje odgłosy, i te kontrolowane, i te, na które nie mają wpływu. Nawet najmniejszy stukot zostanie odebrany przez mikrofon. Wyobrażasz sobie, co dzieje się, jeśli 30 osób ma jednocześnie włączone mikrofony?
Na szczęście mikrofon można bardzo łatwo wyłączyć. Nadal jednak pozostaje tak zwany „hałas wizualny”, czyli sytuacje, w których kamera nagle pokazuje coś, czego pokazać nie powinna. Musimy wziąć pod uwagę, że nawet jeśli powiemy naszej rodzinie, że nie mogą wchodzić, istnieje ryzyko, że zwyczajnie o tym zapomną. Nikt nie chce przecież zobaczyć mamy, która przynosi synowi talerz z jedzeniem. W takiej sytuacji pozostaje jedynie wyłączenie kamery.
Korzystając z platform do webinarów, otrzymasz możliwość skorzystania z formatu, który zapobiegnie wspomnianym wcześniej problemom. Gdzie tkwi różnica? Tylko nauczyciel znajduje się na antenie. Jego zadaniem jest wyjaśnianie zagadnień, pokazywanie prezentacji, a także przeprowadzanie testów. W przypadku kiedy prowadzący będzie chciał zapytać o coś ucznia, skorzysta z możliwości zaproszenia go do rozmowy.
Chcesz wiedzieć, jak wygląda lekcja na odległość?
- Wszystko zaczynasz od wejścia do pokoju webinarowego. Na liście uczestników wskaż ucznia, którego wyznaczasz do odpowiedzi albo do wystąpienia na antenie. W ten sposób unikniesz niekontrolowanej dyskusji, która mogłaby zakłócić porządek lekcji na kilka dobrych minut.
- Potwierdź w okienku, że to właśnie tego uczestnika chcesz zaprosić do rozmowy. Warto dodać, że w ten sposób, będziesz mógł zweryfikować poziom wiedzy uczniów, właściwie w taki sam sposób jak na standardowej lekcji w szkole. Ty pytasz, a oni po prostu odpowiadają.
- W kolejnym kroku uczeń otrzyma powiadomienie, że został zaproszony do transmisji. Po przyjęciu takiego zaproszenia będzie mógł rozpocząć transmisję i odpowiedzieć na pytania nauczyciela. Ważne jest, aby wcześniej poinformować uczniów, że muszą śledzić wszelkie komunikaty, żeby płynność konwersacji mogła być zachowana.
Warto wcześniej przejść tę ścieżkę samodzielnie i zobaczyć, jak wygląda pokój webinarowy od strony prowadzącego, a jak od strony uczestnika.
Jakie problemy mają nauczyciele z wprowadzeniem nauczania zdalnego?
Dla wielu nauczycieli wirtualna klasa to zupełnie nowy teren. Sprawę utrudniają tradycyjne programy nauczania, które trzeba przełożyć na inny format. Nie bez znaczenia jest także dość uboga wiedza nauczycieli na temat obsługiwania nowych technologii. Niejednokrotnie powoduje to stres, który dodatkowo utrudnia prowadzenie lekcji. Brak znajomości programów może spowodować ograniczenie się nauczyciela do samego mówienia do mikrofonu. Czy to przekreśla możliwość wartościowej lekcji zdalnej? Okazuje się, że niekoniecznie.
Według Rhondy Bondie, specjalistki ds. edukacji z Harvard Graduate School of Education, najlepsi nauczyciele nauczania na odległość nie są wcale mistrzami obsługi wszystkich programów i aplikacji. Według niej decydują nadal te same cechy, które charakteryzują dobrego nauczyciela. Wśród nich znalazły się m.in. skuteczny sposób komunikacji z uczniami, umiejętność odpowiedniego dobrania materiałów i organizacja procesu nauczania. Zatem można stwierdzić, że nowych technologii zawsze można się nauczyć, natomiast jeśli ktoś nie jest dobrym nauczycielem, to nie będzie sobie radził zarówno w nauczaniu tradycyjnym, jak i online.
Jak inaczej kontrolować uczniów podczas zdalnego nauczania?
Zadawaj im pytania. Poproś uczniów, aby każdy z nich odpowiedział na zadane przez nauczyciela pytanie za pośrednictwem czatu. Po zakończeniu zajęć możesz pobrać historię wpisów na czacie i w ten sposób ocenić aktywność każdego dziecka. Na początku zajęć możesz dodać, że taka aktywność będzie dodatkowo nagradzana (np. plusami, które będą miały wpływ na ocenę końcową). Warto motywować uczniów i pokazywać im, że doceniasz ich wysiłek i dodatkowe starania! Dzięki temu nauka będzie dla nich przyjemniejszym procesem, który nie będzie kojarzyć się ze stresem i ciągłym ocenianiem.
Przeprowadzaj testy i ankiety. Będziesz mógł ocenić, ilu uczniów uważnie Cię słuchało. Ankietę albo test włączasz ręcznie w wybranym momencie, a uczniowie odpowiadają bez wychodzenia z pokoju webinarowego. Zalecamy krótką ankietę po każdej lekcji, bo od razu widać, czy zwolnić, czy iść dalej.
Zalecenia dla nauczycieli podczas prowadzenia lekcji zdalnej
Pamiętaj, żeby dać chwilę podczas zajęć, aby wysłuchać opinii uczniów, ponieważ będzie to dla Ciebie cenna wskazówka. Zapytaj, co im się podobało w zajęciach, a co mniej. W ten sposób otrzymasz informację zwrotną, co możesz poprawić lub zmodyfikować w swoim prowadzeniu lekcji. Pamiętaj, że konstruktywna krytyka jest dla Ciebie wskazówką do dalszego rozwoju. Dodatkowo pokazujesz swoim uczniom, że cenisz sobie ich opinię i zależy Ci na jak najlepszym wykonaniu swojej pracy. Uczniowie natomiast czują, że mają jakiś wpływ na to, jak będą wyglądać lekcje.
Pomyśl, które niespodziewane problemy mogą skutecznie przeszkodzić Ci w prowadzeniu zajęć. Przygotuj plany awaryjne na wypadek problemów, takich jak tymczasowe przerwy w dostępie do internetu. Wesprzyj też uczniów, którzy nie poradzą sobie z barierami technicznymi uniemożliwiającymi im udział w lekcji. Ważne jest to, aby nikt nie czuł się wykluczony z powodu nieznajomości technologii lub problemów technicznych, na które nie ma wpływu.
Przeczytaj też, jak zorganizować i przeprowadzić pierwszy webinar.
Podsumowanie, czyli jak poradzić sobie z nauczaniem hybrydowym
Zgadzamy się ze specjalistami, że głównym problemem nauczycieli nie jest brak ciekawych pomysłów, ale obawy i oczekiwania. Zrozumiałe jest, że dla tej grupy oznaczało to całkowite przeorganizowanie wypracowanych metod komunikacji z uczniami. Nauczyciele boją się utraty czasu, spadku zaangażowania uczniów i konieczności przygotowania materiałów dydaktycznych od nowa. Obawiają się też krytyki ze strony kierownictwa za odejście od programu nauczania.
Planując lekcję online, możesz poświęcić więcej czasu i uwagi na prezentację materiału, ponieważ nie będziesz musiał pilnować dyscypliny. To Ty decydujesz, kto zabiera głos w odpowiednim momencie. Przygotuj się na wszelkie możliwe problemy techniczne. Zaplanuj lekcje i możliwości monitorowania pracy uczniów. Pamiętaj, że kluczem jest dobre przygotowanie.
Nauka przez internet może wymagać przyzwyczajenia się do pewnych ograniczeń, ale wsparcie techniczne MyOwnConference zawsze pomoże Ci przygotować zajęcia online i odpowie na wszystkie pytania.
Pytania i odpowiedzi
Jakie są główne zalety lekcji zdalnej dla ucznia?
Lekcja zdalna daje uczniowi możliwość pracy we własnym tempie oraz lepszej organizacji dnia. Uczniowie mogą dopasować miejsce i czas nauki do swoich potrzeb oraz poświęcić więcej uwagi obszarom, które wymagają większego wsparcia.
Na jakie trudności może natrafić nauczyciel podczas lekcji online?
Nauczyciel może mieć trudności z kontrolowaniem aktywności uczniów, utrzymaniem ich zaangażowania oraz obsługą narzędzi technologicznych. Zmienia się sposób komunikacji i organizacji klasy, co może być stresujące, szczególnie jeśli nauczyciel nie miał wcześniej doświadczenia z nauczaniem zdalnym.
Jak można skutecznie monitorować pracę uczniów podczas lekcji przez internet?
Można zadawać pytania na czacie, przeprowadzać krótkie ankiety lub testy oraz analizować historię wpisów na czacie po zajęciach. Dzięki temu nauczyciel otrzymuje informacje o tym, kto rzeczywiście uczestniczył w lekcji i gdzie mogą być problemy.
Jakie działania warto podjąć, gdy pojawiają się problemy techniczne w trakcie lekcji zdalnej?
Warto przygotować plan awaryjny, na przykład poprzez zapewnienie możliwości przejścia na inny kanał komunikacji lub przesunięcia części lekcji na późniejszy termin. Ważne jest również to, aby uczniowie czuli wsparcie i nie mieli poczucia wykluczenia z powodu problemów technicznych, a także aby nauczyciel był dostępny wtedy, gdy potrzebna jest pomoc.
Jak zmienić strukturę lekcji stacjonarnej na formę zdalną i zachować efektywność?
Przy planowaniu lekcji zdalnej warto ustalić jasne zasady uczestnictwa, wykorzystać narzędzia do grup i interakcji oraz uwzględnić nagrywanie zajęć. Dzięki temu można lepiej angażować uczniów, monitorować ich pracę i zapewnić im możliwość powtórzenia materiału, co może poprawić efektywność nauki.
